Wat zou Roland Garros (Frankrijk, Grand Slam) zijn zonder zijn bekende “popopopopopopo polololo”? Ongetwijfeld rustiger. De melodie, geleend van een oude Spaanse paso doble, is uitgegroeid tot de vaste soundtrack van het Parijse grandslamtoernooi, en dat was dit jaar niet anders. Voor vermoeide oren was dat niet altijd een zegen.
Na het gravel, de panamahoeden en Court Philippe-Chatrier hoort ook het vanuit de tribunes aanrollende “popopo” stilaan bij het erfgoed van Roland Garros. Soms is het zelfs al te horen aan de uitgang van metrostation Michel-Ange-Molitor.
Volgens de Franse dirigent Romain Dumas is de melodie eenvoudig: “Het is een motief op vier noten, met kleine intervallen, dus heel makkelijk om te zingen”, legt hij uit. “De afloop is een soort espagnolade rond één noot, die op het einde als het ware een klein rondje rond zichzelf draait.”
Van Spaanse paso doble naar de tennistribune
De oorsprong ligt bij de Spaanse componist Juan Quintero Muñoz en de koperblazersintro van ‘En er mundo’, een bekend instrumentaal stuk uit 1934. Volgens Joaquin López González, die een doctoraat schreef over de componist, gaat het om een populaire paso doble in Spanje en Latijns-Amerika, die vooral terugkwam in de context van stierengevechten.
“Het begin heeft een melodische vraag-antwoordstructuur”, aldus López González. “Wat men in Parijs “popopo” noemt, is de vraag, die in het originele stuk door een solotrompet wordt gespeeld. In het stadion antwoordt het publiek met “olé”.”
Wanneer de syllabes precies hun weg naar de tennisbanen vonden, blijft onduidelijk. Vast staat wel dat ‘En er mundo’ wereldwijd in arena’s werd gespeeld.
(lees verder onder de video van een uitvoering van ‘En er mundo’ uit 2018)
“We hebben het begrepen”
Op Roland Garros was het gezang tijdens de afgelopen editie al te horen op baan 13, tijdens de laatste kwalificatieronde. Kreten van enkele jonge supporters op de naburige baan 12 werkten op de zenuwen van Andrea Pellegrino (ATP-109). De Italiaan moest drie keer opnieuw aanzetten voor zijn opslag en klaagde bij de scheidsrechter.
Een andere umpire, met meer dan tien jaar ervaring op de stoel, nuanceert: “Zolang het binnen de grenzen van het redelijke blijft, zeggen we niets. Als een speler het beu is dat elke kantwissel wordt verstoord door popopo’s, kunnen we omroepen: “we hebben het begrepen” of “gelieve de rust van de spelers te respecteren”. Maar de toeschouwers zijn enthousiast, ze hebben betaald voor hun plaats en durven iets te doen. Voor kinderen en volwassenen is het een manier om hun aanwezigheid te tonen, zeker wanneer ze in groep zijn.”
Sophie, een vijftiger die al veertien keer Roland Garros bezocht, is een andere mening toegedaan en zucht: “Het wordt lastig. Het zijn er steeds meer.”
Ook Julien, sinds een jaar lid van de uitbundige Tribune Bleue (een Franse supportersclub), erkent dat het veel wordt. “We proberen er niet mee te overdrijven, maximaal vijf per wedstrijd, want er zijn al tienduizend anderen die er op elk moment mee beginnen. Soms zitten we op de grens van het draaglijke. Het doel is om variatie in de aanmoedigingen te brengen. De popopo’s hoor je te vaak.”
Hij heeft ook advies voor wie het toch probeert. “Je moet je tijd nemen en het tot het einde dragen, zodat de mensen kunnen inpikken. Vaak maakt de angst voor het publiek of voor het belachelijke dat de stem inzakt. Dan is het gegarandeerd mislukt.”
(lees verder onder de Instagramposts)
Volgens schrijver Nicolas Mathieu, winnaar van de Prix Goncourt 2018 en columnist over Roland Garros voor Eurosport, blijft het fenomeen onvoorspelbaar. “De popopo komt vaak terug op Roland Garros, maar is niet altijd succesvol. Sommige worden beloond met een daverende olé, andere vallen in het water. Dat is het mysterie van dit gezang, dat vaak uit een kinderstem opduikt, zonder dat je ooit weet of het weerklank zal vinden.”
