Als er ooit awards worden uitgereikt voor de meest unieke jobcombinatie, nomineren wij zonder twijfel Stef Borgers uit Mol. Deze 28-jarige ambtenaar bij de Vlaamse Overheid combineert zijn fulltime job namelijk met een internationale topcarrière als scheidsrechter. Tennisplaza had een boeiend gesprek met Borgers over zijn werk als white badge stoelscheidsrechter, opvallende verhalen over manipulerende coaches en zijn visie op (het gebrek aan) vrouwen in het umpirewereldje.

Uit de hand gelopen hobby wordt passie

Borgers is al geruime tijd actief in de wereld van de arbitrage. Hij begon als clubscheidsrechter en groeide door tot internationaal scheidsrechter. “In 2023 behaalde ik de graad van ITF White Badge chair umpire. Ik mag me dus officieel internationaal scheidsrechter noemen”, vertelt Borgers trots.

“Een ITF White Badge scheidsrechter is een internationaal gecertificeerde tennisofficial die bevoegd is om op internationaal niveau wedstrijden te leiden”, legt Borgers uit. Om de graad te behalen, moet je dus een ITF-opleiding volgen en slagen op een examen. White Badge is het eerste internationale certificeringsniveau binnen het ITF-umpiresysteem en wordt gevolgd door de Bronze, Silver en Gold Badge.

“Je moet echt een passie hebben voor arbitreren. En ook half zot zijn”, lacht hij. “Je wordt er niet rijk van en voor zover ik weet doet niemand in België dit voltijds. Dit is dus echt mijn passie, bijna al mijn verlofdagen gaan eraan. Het is ook belangrijk om de juiste mensen rond je te hebben die in je geloven en je potentieel zien. Je moet kansen krijgen én ze grijpen.”

Die kansen grijpen vergt ook durf. Maar Borgers ondervond al snel dat de opportuniteiten kwamen naarmate hij meer initiatief toonde. “Ik vond het best spannend om meteen streng te zijn en de gedragscodes toe te passen. Toch deed ik het gewoon. Doordat ik wat groter ben, straalde ik misschien ook wat meer autoriteit uit, en daardoor kreeg ik van wedstrijdleiders al snel de kans om moeilijkere wedstrijden te leiden. Dat heeft me als scheidsrechter echt sterker gemaakt.”

Een scheidsrechter groeit door ervaring op te doen, niet door gemakzucht. Vallen en opstaan horen bij het leerproces, dat weet Borgers als geen ander. “Je gaat soms door moeilijke wedstrijden, maar dan komt dat doorzettingsvermogen van pas. Durf ook kritisch kijken naar jezelf. Je moet als internationaal scheidsrechter een soort kameleon zijn. Je moet op alles letten: de bal, de spelers, de lijnrechters, de ballenrapers, het publiek… Dat is moeilijk, maar dat leer je door ervaring.”

Fouten maken is volgens Borgers onvermijdelijk, maar de échte groei zit in hoe je ermee omgaat. “Ook als scheidsrechter zie je soms iets niet, of maak je een verkeerde inschatting. Dat gebeurt. Het belangrijkste is dat je er iets mee doet. Ik vraag na een wedstrijd vaak feedback aan collega’s die al langer meedraaien of een hogere graad hebben. Daar steek ik veel van op”, getuigt Borgers.

Umpire op het internationale ITF-circuit

Ook in België worden internationale toernooien georganiseerd en dan wordt – uiteraard – beroep gedaan op Borgers. Zo zat hij afgelopen zomer in de stoel op het toernooi van Koksijde (ITF M25), waar hij onder andere wedstrijden van Alexander Blockx (ATP-145) en Raphael Collignon (ATP-86) arbitreerde. Hij is dan ook geen onbekende voor de Belgische toppers.

LEES OOK: Collignon wint ITF-toernooi van Koksijde zonder setverlies

“Ik heb ze bijna allemaal gehad, alleen Kimmer Coppejans (ATP-275), Zizou Bergs (ATP-50) en David Goffin (ATP-48) nog niet”, klinkt het trots.

Niet alleen op het reguliere circuit, maar ook in het rolstoeltennis heeft Borgers zijn sporen al verdiend. “In die tak heb ik zelfs al bijna alle wereldtoppers gehad”, zegt hij trots. “Denk aan Joachim Gérard (ITF Wheelchair-12), Tokito Oda (ITF Wheelchair-1), Alfie Hewett (ITF Wheelchair-2) of Gordon Reid (ITF Wheelchair-5). Vorig jaar was ik in het najaar nog aanwezig op de Masters in Arnhem (Nederland). Dat was echt geweldig.”

Of hij het extra spannend vindt om grote namen te fluiten? “Dat valt best mee”, zegt hij. “Ik probeer elke wedstrijd met dezelfde hoge kwaliteit en enthousiasme te leiden. Natuurlijk heb ik altijd wat gezonde stress, dat hoort erbij. Maar of het nu om een topper gaat of een minder bekende speler: elke wedstrijd is voor elke speler belangrijk, want er staan punten én prijzengeld op het spel.”

(lees verder onder de afbeelding)

Beïnvloeding en onsportiviteit

Het is geen geheim dat tennisspelers en coaches af en toe hun trukendoos bovenhalen om, al dan niet subtiel, druk uit te oefenen op de scheidsrechter.

Borgers kan erover meespreken. “Ik heb ooit meegemaakt dat een speelster haar nationaliteit als argument gebruikte. Een beloftevolle Belgische speelster speelde tegen een buitenlandse speelster. Ik gaf haar een waarschuwing voor coaching wat trouwens nu, met de aangepaste reglementen, toegelaten is binnen welbepaalde grenzen. Na afloop ging de coach van de Belgische speelster zijn beklag doen bij de wedstrijdleiding. Hij beweerde dat mijn waarschuwing niet eerlijk was omdat de scheidsrechter de Nederlandse taal machtig was. Volgens hem was dat indirecte discriminatie.”

“Ik heb ook al voorgehad dat een coach mijn scheidsrechterstoel door elkaar schudde. Geloof me, ik heb het bijna allemaal al eens gezien en meegemaakt.” (lacht)

Idolen Eva Asderaki Moore en James Keothavong

Tijdens zijn traject naar het internationale niveau volgde Borgers zijn White Badge-cursus in Finland, wat hem in contact bracht met enkele van de beste professionals in de arbitragewereld.

“Toen ik in Finland de opleiding volgde, bestond het docentenkorps uit de absolute wereldtop. De Griekse Eva Asderaki Moore bijvoorbeeld, die draait al jaren mee en heeft zoveel Grand Slam-finales gearbitreerd. Als die voor jou staat, is dat enorm speciaal. Ze straalt een bepaalde autoriteit en klasse uit.”

“James Keothavong, die voor mij meer bereikbaar overkwam en iedereen met de glimlach hielp, maakte ook een diepe indruk op mij. Die twee waren een goddelijke combinatie. Ze hadden elk hun eigen karakteristieken, maar waren communicatief zeer sterk en erg vakkundig. Dat zijn de beste leermeesters.”

(lees verder onder de afbeeldingen)

Mannelijke vs. vrouwelijke scheidsrechters

Het zal de passieve tennisfan misschien nog niet meteen zijn opgevallen, maar volgens Borgers zijn er aanzienlijk meer mannelijke dan vrouwelijke scheidsrechters. “Ik vind dat jammer. Mijn collega Naomi Bonnafous hield onlangs een sterk pleidooi voor meer vrouwelijke scheidsrechters. Ik steun haar pleidooi ten volle en hoop op korte termijn nieuwe kwalitatief sterke collega’s te mogen verwelkomen op het nationale en internationale niveau.”

Borgers neemt het alvast op voor zijn vrouwelijke collega’s en maakt zich zelfs even kwaad: “Vrouwen moeten zich soms extra bewijzen, en dat zou echt niet mogen. Als mannelijke spelers beslissingen in twijfel trekken omwille van geslacht in plaats van bekwaamheid, is dat absoluut onaanvaardbaar. Daar moeten we samen, als professionele scheidsrechters, een vuist tegen maken.”

Als lid van het docententeam van Tennis Vlaanderen merkte Borgers tijdens een cursus clubscheidsrechter recent wel dat het tij aan het keren is. “Ik was ontzettend blij om te zien hoeveel vrouwelijke geïnteresseerden aanwezig waren.”

(lees verder onder de afbeelding)

De grote scheidsrechtersdroom

Net zoals een speler heeft ook een scheidsrechter dromen en ambities, en die liggen verrassend genoeg dicht bij elkaar: “Mijn grote droom is natuurlijk om op een Grand Slam te zitten. Maar als ik het iets realistischer bekijk, zou ik graag een wedstrijd van de Davis Cup of Billie Jean King Cup leiden. Dat zijn landencompetities en zorgen voor een heel andere dynamiek.”

Is het dan zo moeilijk om binnen te geraken op de Grand Slams? “Daarvoor moet je echt kandideren”, legt Borgers uit. “Dat is heel competitief, want scheidsrechters van over de hele wereld stellen zich kandidaat, vaak met meer ervaring dan ik. De kans dat ik gekozen word, is dan ook relatief klein. Als je eenmaal in het circuit geraakt, word je vaker gevraagd. Dat is dan meestal als lijnrechter, al is die job stilaan aan het uitdoven door electronic line calling.”

Al word je er niet rijk van, in de stoel zitten geeft wel een unieke voldoening. “Een scheidsrechter is eigenlijk toeschouwer nummer één tijdens een wedstrijd. Niemand zit dichter bij het veld dan de arbiter, die de eer en het plezier heeft om deel uit te maken van de wedstrijd. Dat is echt prachtig en daar geniet ik elke keer opnieuw van.”

Je kan Stef Borgers volgen op Facebook en Instagram.

Word zelf scheidsrechter

Naast zelf in de stoel te zitten, leidt Borgers ook nieuw umpire-talent op. “Daar haal ik veel voldoening uit, al is er wel nood aan betere begeleiding. Beginnende scheidsrechters zijn vaak niet erg actief. We moeten als federatie dat extra duwtje in de rug geven. De reglementen kan je leren, maar wij kunnen als scheidsrechtersteam echt een meerwaarde bieden op vlak van techniek: wat is je lichaamstaal? Hoe straal je zelfvertrouwen uit, zowel verbaal als non-verbaal? We zouden ook meer kunnen inzetten op buitenlandse uitwisselingen, maar dit alles maakt deel uit van een ruimer scheidsrechtersbeleid.”

Ben je na het lezen van dit interview geïnspireerd om toernooien en competities in goede banen te leiden? Volg dan een scheidsrechtercursus bij Tennis Vlaanderen en misschien tref je Borgers wel als mentor!