De podcast ‘SNAP: The John McEnroe Default Saga’ over de diskwalificatie van John McEnroe op de Australian Open van 1990 zet een minder bekend onderdeel van de tennisregels in de kijker: het strafsysteem voor wangedrag. Wanneer blijft het bij een waarschuwing en wanneer kost een overtreding een speler een punt, een volledige game of zelfs de wedstrijd?

Van waarschuwing naar gamestraf

In het professionele tennis spreken de reglementen over een Code Violation wanneer een speler de gedragscode overtreedt. De ATP, WTA, World Tennis (voorheen ITF) en Grand Slams hanteren in grote lijnen dezelfde oplopende strafladder.

Bij de eerste overtreding krijgt de speler een waarschuwing. De tweede overtreding levert een puntstraf (“strafpunt”) op. Bij de derde overtreding volgt een gamestraf, officieel een game penalty. De tegenstander krijgt dan een volledige game toegekend en de nieuwe stand wordt meteen van kracht.

De overtredingen hoeven daarbij niet telkens van hetzelfde type te zijn. Een waarschuwing voor balmisbruik kan dus later in dezelfde wedstrijd worden gevolgd door een puntstraf voor racketmisbruik en vervolgens een gamestraf voor verbaal wangedrag. World Tennis gebruikt die verschillende overtredingen zelfs als voorbeelden bij de officiële aankondigingen van de drie sancties.

LEES OOK: Shapovalov gediskwalificeerd in kwartfinale Washington… op wedstrijdpunt

Waarvoor kan een speler bestraft worden?

De bewuste gedragscode omvat heel wat, maar de bekendste inbreuken zijn wellicht het gevaarlijk of uit woede wegslaan van een bal, racket- of materiaalmisbruik, verbaal of fysiek wangedrag, hoorbare scheldwoorden, obscene gebaren en onsportief gedrag. Al deze zaken kunnen tot een Code Violation leiden.

De stoelscheidsrechter heeft tijdens een wedstrijd de primaire verantwoordelijkheid om overtredingen vast te stellen en een bijbehorende sanctie uit te spreken. Als de stoelscheidsrechter een bepaalde overtreding zelf niet heeft gezien, kan deze onder bepaalde voorwaarden door een andere official (meestal een lijnrechter) worden gemeld.

LEES OOK: Novak Djokovic gediskwalificeerd op US Open

De tennis strafladder samengevat:

• eerste overtreding: waarschuwing
• tweede overtreding: puntstraf
• derde overtreding: gamestraf
• vierde en elke volgende overtreding: gamestraf of, na beoordeling, default (diskwalificatie)

LEES OOK: Gediskwalificeerde Miyu Kato wint Roland Garros en eist prijzengeld terug

Diskwalificatie niet automatisch de vierde stap

Hoewel het kader van de strafladder weinig ruimte laat voor discussie, gelden er per Tour verschillende regels over wie de verantwoordelijkheid draagt voor een diskwalificatie.

Na een derde Code Violation moet bij een vierde en volgende overtreding worden beoordeeld of opnieuw een gamestraf wordt gegeven of dat de speler uit de wedstrijd wordt gezet. Op de ATP en WTA Tour ligt die beslissing bij de supervisor. Op Grand Slams gebeurt de beslissing volgens het eigen grandslamreglement door de referee in overleg met de Grand Slam Supervisor.

Een speler hoeft uiteraard niet eerst drie overtredingen te verzamelen. Bij ernstig wangedrag kan meteen een default volgen. Op een Grand Slam kan de Referee, in overleg met de Grand Slam Supervisor, een speler voor één enkele overtreding defaulten.

World Tennis benadrukt wel dat rechtstreeks diskwalificeren zonder eerst de strafladder te doorlopen een zware maatregel is, die voor ernstige gevallen is bedoeld.

LEES OOK: Djokovic ontsnapt aan diskwalificatie na bijna raken ballenmeisje

Tijdsovertredingen werken anders

Niet elke waarschuwing die een tennisser krijgt, is het gevolg van wangedrag. Scheidsrechters kunnen ook straffen uitspreken wanneer een speler bijvoorbeeld de tijdslimiet overschrijdt. Daarvoor geldt een apart systeem.

Tussen twee punten krijg je in een professionele wedstrijd maximaal 25 seconden. Ga je daar over, krijg je een waarschuwing. Bij elke volgende tijdsovertreding krijgt een speler die opslaat een fout aangerekend, terwijl een ontvanger een punt verliest.

Bij bepaalde vormen van bewuste of opeenvolgende vertraging kan de gewone gedragscode opnieuw in beeld komen. Afhankelijk van de situatie en het circuit kan dan bijvoorbeeld een Code Violation voor Delay of Game of Unsportsmanlike Conduct volgen.

LEES OOK: Canada door diskwalificatie uit de Davis Cup

Geldboetes

Naast een impact op het scorebord, kunnen overtredingen ook financiële gevolgen hebben. De verschillende circuits en Grand Slams voorzien verschillende geldboetes voor gedragsinbreuken.

Geldboetes zijn extra disciplinaire sancties en staan los van een waarschuwing, puntstraf of gamestraf tijdens de wedstrijd.

LEES OOK: Zizou Bergs na ophef in Davis Cup tegen Chili: “Het was een ongeluk”